aVaRMuRaT Suskunluğumuz korkumuzdan değil asaletimizdendir.
 
ORTATEPE KÖYÜ ve DAGISTAN KÜLTÜRÜ HAKKINDA KISACA
Sözler bazen bir hazine bazen dermansız bir dert tipi  
  Ana Sayfa
  İmam Şamil in Ataları
  imam Gazi Muhammed
  İmam Hamzat Beg
  İMAM ŞAMİL
  Hacı Murat
  Muhammed Emin Paşa
  Şeyh Cemalettin Gazi Kumuki
  Ömer Ziyauddin i Dagıstani
  KAFKASYA
  AVARCA HAKKINDA
  AVARCA DİLBİLGİSİ
  RESİM GALERİSİ (avar)
  DAGISTAN
  MAHAÇKALE
  ŞEYH ŞAMİL'İN KÖYÜNDE
  Türkiyede ki Dagıstan Köyleri
  ORTATEPE KÖYÜ
  ORTATEPE GENÇLERİ
  Yemeklerimiz
  ÇEÇENİSTAN
  Reklamlar
  BİRAZDA GÜLELİM
  Dost Siteler
  özlü sözler 1
  Resimli Şiirler
  Hayatı Güzelleştirme Kuralları
  Telefon mesajları - Dostluk
  Hangi gün doğdunuzu hesaplayın
  Çeçenistan Vidyoları
  Komik Vidyolar
  Kafkas Vidyoları
  Avarca Şiir Videoları
  AVARCA KLİPLER
  AVARCA ÇİZGİ FİLMLER
  AVARCA TİYATRO
  TATLI VE DÜĞÜN VİDYOLARI
  BAYRAM VİDYOLARI
  ömer ünsal videolar
  KÖYDEN KARIŞIK VİDYOLAR
  RESİMLİ ORTATEPE KÖYÜ VİDEOLARI
  DİNİ KONULAR
  Anketler
  KPSS ANAYASA
  Kadınlar
  Erkekler
  Çocuk Eğitimi Üzerine
  Eğitim Sisteminin Çarkına Düşmeden
  Hayatın Farkına Varanlar
  Yılları Heba Etmeden
  TM'DEN TMT'YE MÜCAHİT RAUF DENKTAŞ
  Canım Annem
  Mülakat Soruları
  SİZLERDEN GELENLER
  ŞİİRLER
  Ziyaretçi defteri
aVaRMuRaT
AVARCA DİLBİLGİSİ
AVARCA DİLBİLGİSİ


 

 














 
Fiil: olumlu ya da olumsuz olarak zaman kavramı taşıyan ya da zaman kavramı ile birlikte kişi kavramı da veren eklerin getirilmesi.
 
 
 
Türkçe de ( mek-mak) la belirlenen fiiller Avarcada aşağıda ki ekleri alır.( ze veya ize ) ilavesi ile mastar şekline getirilir.

Ek
Fiil
 
Mastar
İ
Bosi
Almak
Bosize
İn
Bukbin
Dikmek
Bukhize
Ey
Ley
Vermek
Leze
Ay
Kkvay
Tutmak
Kkveze
Oy
Loloy
eğerlemek
Loloze
uy
puy
Üflemek
puze

 
 
Fiillerin negatif şekle konması
 
Kvathi           gecikmek         kvathuguthi           gecimemek
Bukhin           oluş                 bukhunguthi          oluşmamak
Khalay            konuşmak       khalanguthi           konuşmamak
Horoy             şişmek             horonguthi             şişmemezlik
Rehsey            anmak             rehsonguthi            anmamak
Puy                  üflemek          punguthi                üflememek
 
İş ifade eden fiillerden isim yapmak

Ek
Fiil
İsim
Ar
Beli
Belari
Ard
Bitsin
Bitsardi
Dar
Kvay
Kvadari
D
İvahi
Lvahdey
Old
Tzehey
Tzeholdi
İnab
Baçhin
Bahçinabi

      
 
Fiilden sıfat yapmak
Üç zamanda olur.Geçmiş.Gelecek.Geniş

http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
Tzaluleb
Geniş zaman
Tzalileb
Gelecek zaman
Tzalarab
Geniş zaman

Şahıs üzerine

Vaçharav
Vaçhinçhev
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
Vaçhinev
Vaçhinarev
Vaçhunev
vaçhunarev

 
 
 

Kvathi
Kvatharav
Kvathulev-kvathilev
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
Bukhin
Bukharab
Bukhuneb-bukhineb
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
Kvay
Kvarab
Kvaleb
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
Soroy
Sororab
Soroleb
Ley
Lurab
Leleb,loleb
Puy
Purab
Puleb

               
                                 İşaret Zamirleri

Hav bu (erkek)
Hay bu (kadın)
Hab bu (Cisim hayvan)
Hev şu (erkek)
Hey şu (kadın)
Heb şu (cisim hayvan)
Dov o (erkek)
Doy o (kadın)
Dob o (cisim hayvan)
Gov o (erkek)
Goy o (kadın)
Gob o (cisim hayvan)

                                 İşaret Zamirleri ve Çekimleri

http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
1.şahıs
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
 
2.şahıs
3.şahıs
Av şiv
Bu (erkek) kim
Hav
Dov gov
As abuna
Bu (erkek) dedi
Has
Dos gos
Asul kalam
Bunun(erkek) kalemi
Hasul
Dosul gosul
Asie bite
Buna (erkek) gönder
Haside
Doside goside
Asda abi
Buna (erkek) de
hasda
Dosda gosda

 
 
                                Yukarda ki Zamirlerin Çoğulları
 

1.şahıs
http://daghestan.tr.gg/------Ana-Sayfa.htm
2.şahıs
3.şahıs
Al
Hal
Dol gol
Az
Has
Doz goz
Azul
Hazul
Dozul gozul
Azide
Hazide
Dozie gazie
azda
hazda
Dozda gazda

 
                               Soru Zamirleri
 
 
Şiv (şiy) vaçharav         kim geldi
Litsa      konorob           kim yedi?
Lil         thağur               kimin kalpağı?
Lie      bitharab              kime gönderdin?
Lida    aburab                kime söyledin?
Lik     baçharab             kimle geldi?
Lil      bugib                  kime var?
 
 
 
 Zamirler : kişi özlük gösterme soru ve belirsizlik kavramları vererek varlıkların yerini tutan sözcük.
 
Kişi zamirleri,çekimler ve basit örnekler :
 
1.
 
Dun vaçhana                ben geldim
Mun vaçhana               sen geldin
Dov vaçhana                o geldi
 
Nic raçhana                  biz geldik
Nuc raçhana                siz geldiniz
Dol raçhana                 onlar geldiler
 
2.
Dıtsa rehana               ben attım
Dutsa rehana              sen attın
Dos rehana                o attı
 
Nicetsa rehana           biz attık
Nucetsa rehana         siz attınız
Doz rehana                onlar attılar
 
3.
Dir kalam                  benim kalem (im)
Dur kalam                  senin kalem (in)
Dosul kalam              onun kalemi
 
Nicer kalmal             bizim kalemler
Nucer kalmal            sizin kalemler
Dozul kalmal             onların kalemleri
 
4.
Die kalam le               bana kalem ver
Due kalam leliş           sana kalem vereyim mi
Dusie kalam bithiliş ona kalem göndereyimmi         
 
Nicee kalmal le    bize kalemleri verin
Nuce kalmal leliş size kalemleri verelim mi?
Dozie kalmal onlara kalemleri gönderelim mi
 
5.
Dida kalam batana ben kalemi buldum
Duda kalam bataniş   sen kalemi buldun mu
Dosda kalam batanaday o kalem buldumu acaba
 
Niceda kalmal ratana biz kalemleri bulduk
Nuceda kalmal rataniş siz kalemleri buldunuz mu
Dozda kalmal ratanaday onlar kalemleri buldular mı acaba
 
6.
Dik jarats heçho    bende para yok
Duk jarats heçho   sende para yok
Dosuk jarats buğiş onda para var mı
 
Nicek jarats heçho bizde para yok
Nucek jarats heçho sizde para yok
Dozuk jarats buğiş onlarda para var mı?
 
EDATLAR : bir sözcükten sonra gelerek o sözcük ile ötekiler arasında ilgi kuran sözcük
 
Bağlama Edatları :
Va                            ve
Ya                             ya
Amma                      amma
Gi                             de,da
Cegi                          henüz
Cegigi                      daha henüz
Hedin                       öyle
Hadin                       böyle
Hedingo                   öylece
Jadin,kinigi              gibi
Jadingi                     gibisine
Şay                           neden
Şayabuni                  neden denirse
Şayguruni                 neden ötürü
Şaygurelul                neden,sebebden dolayı
 
Jolo                         için
Heliyejolo               onun için
Hedinlidal              …den
Heldalun                …lerden ötürü
Gun-gin                  ile , beraber
Jan                          ….kadar
 
YERİNİ BEYAN EDEN EDATLAR
Şu Sorulara Cevap Olur
Kib? , kibe? ,    kisan?
 
Askob                     yanında,yakınında
Tsebe                      önde , önünde
Thad                       üstünde
Jagarda (jagarluk)   yakında
Gori                       altında
Horlob                    arasında
Canib                     arasında
Naka                      geride,gerisinde
 
İSİMLERİN ÇOGUL YAPILMASI
İsimlerin çoğu sonuna ( al-yal) eki alarak çoğul yapılır.Farklı ekler alarak çoğul yapılan isimlerde vardır.
Çoğul yapılırken alınan ekler aşağıda gösterilmiştir.
 
Ek             isim                çoğul hali
Al             dars (ders)      darsal (dersler)
Yal            çu (at)            çuyal ( atlar )
Zal            hur (tarla)       hurzal (tarlalar)
Zabi          hudul (dost)    hudulzabi (dostlar)
Ul             hama (eşek)     hamul (eşekler)
Dul           jin (kulak)        jindul (kulaklar)
Ji              çi (insan)          çaji (insanlar)
İ               hinç (kuş)          hançhi (kuşlar)
Ni            tze (keçi)            tzani (keçiler)
 
NİDA-ÜNLEM : Türlü duyguları anlatmaya yarayan ve söz bölümlerinden biri olan sözcük.
 Le , oh , ya , iyah , vay , oho , hoy , vala….
 
AKRABALIKLAR :
 
Ebel                          valide anne
Besthalebel               üvey anne
Khudalebel                büyük anne
Khodo                       nine
Ada                      yaşlı kadınlara bir nevi hitap
Yats                         kız kardeş
Yatsjal                      kuzen (kardeş çocukları)
Tsunajal                   kuzen çocukları
Nacbil-macbil     kuzen çocuklarının çocukları
Yas                          kız
Lemer                       çocuk
 
Emen                       baba
İnsulemen              dede (büyükbaba)
Khudaemen            dede
İmjal                       amca
Datsi                erkeklere verilen bir nevi hitap
İnsul vats             amca
İnsul yats            hala
 
Vats                     erkek kardeş
Vatsjal                 kardeş çocukları (erkek)
Vas                      oğlan
 
                           MEVSİMLER
Hindal                ilkbahar
Rii                      yaz
Raslik                 sonbahar
Rasil                    kış
                          GÜNLER
İtni                       pazartesi
Talat                    Salı
Arbaj                   Çarşamba
Hamiz                  Perşembe
Ruzman               Cuma
Şamat                  cumartesi
Patan                    Pazar
                          BAZI RENKLER
Kahab                beyaz
Çhejerab             siyah
Thohelab            sarı
Jubilab               gri
Kahilab              mavi
Jurçinab            yeşil
 
                           1-10 ARASI SAYILAR
1     tso
2     khigo
3     labgo
4     unko
5     şugo
6     anlgo
7     antgo
8      milgo
9      içhgo
10    antzgo
Buda benden  1 500 800 100  tso miliyaralda hadub khikoyalda anztgo milivangum nilnusazaralda nusgo.
 
NOT:Kopyala yapıştır değil alın teridir.Bazı yerlerde eksiklik var ama ancak birkaç örneklerle geçiştirebildim.
 
Kaynak: DAGISTAN AVARCA SÖZLÜK CAFER BARLAS –M.RASİH SAVAŞ







Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: Erdoğan Özdemir, 20.09.2009, 09:30 (UTC):
İyi günler,
Ben kendi kendime avarca öğrenmeye çalışıyorum. İnternetten topladığım bilgilerle. Avarcada zaman çekimi nasıl örneğin türkcedeki gidiyorum, gideceğim, gideceksin... zamanlarının karşılğı nasıl
Yardımcı olabilecek birileri varsa mail adresim aşağıda şimdiden teşekkür ederim.
erdoganozdemir_1979@hotmail.com

Yorumu gönderen: GAZİ CANPOLAT, 18.04.2010, 16:07 (UTC):
GERÇEKTEN YAKIŞIR BİR ŞEKİLDE OLMUŞ SİZLERİ TEBRİK EDERİM

Yorumu gönderen: murat, 20.04.2010, 09:22 (UTC):
sagol gazi rica ederim.ya sizler teşekkür ettikçe bizler yaptıgımızın bir işe yaradıgını anlıyoruz.

Yorumu gönderen: Önder ÖZ, 24.12.2011, 15:23 (UTC):
Bu tür çalışmaları takdir etmemek elbette mümkün değil. Yapanın, düşünenin, emeği geçenlerin elleri dertgörmesin yüreklerine sağlık. Elbette eksikleri var ancak bu tür çalışmalar olacakki bizde eksiklerimizi görüp doğruya yöneleceğiz. Sağlığına duacı olduğumuz hemşerimiz ve hocamız Cafer BARLAS'ın yayınladığı kitaplarındada eksiklikler olduğunu düşünüyorum. Ancak hocayı eleştirebilmek için acizane birşeyler yapmış olmak gerekmezmi? Şimdilik yapılan çalışmaları takdirle izliyoruz. Ancak yapılacak çalışmalarda halkımızın büyüklerine yaşlılarına sormak gereğinin üzerinde özellikle duruyorum.
Yapacağınız çalışmaları sabırsızlıkla beklerken rabbimden sizlere başarılar; halkıma sağlık ve esenlikler diliyorum.

Yorumu gönderen::25.01.2012, 16:44 (UTC)
daghestan
daghestan
Kapalı

Rica ederim önder abi ben daha fazla birşeyler yapmak isterdim ama kendimde dili bilmediğim için yapamıyorum.Dili az çok bilsem büyüklerede sorup yeni birşeyler yapardım ama hiç bilmeyipte başlayacak olunca herşeyi sormak gerekiyor öylede olmuyor



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Siten:
Mesajınız:
Dost Siteler  
 

SİTEYİ NASIL BULDUNUZ
SÜPER
EH İŞTE
GÜZEL
İDARE EDER
İYİ DEĞİL

(Sonucu göster)


 
Reklam  
   
ORTATEPE KÖYÜ TARİHİ  
  600 yıllık Osmanlı imparatorluğunun ileri uç kalesi olan Kafkasya’nın Dağıstan bölgesinde yaşayan atalarımız İmparatorluğun zaafiyete uğramasıyla 19.yüzyılda amansız bir Rus istilasına maruz kalmışlardır.Her türlü imkansızlığa rağmen,sayı ve silah bakımından kuvvetli olan Rus ordularına karşı din,namus,vatan ve haysiyetleri uğruna cihat ilan eden Şeyh Şamil önderliğinde 36 yıl gibi uzun bir süre kahramanca savaşan atalarımız,Osmanlı İmparatorluğundan beklenilen yardım kendilerine zamanında ulaşmaması nedeniyle gelişen olumsuz şartlar nedeniyle istemeyerek mücadeleyi bırakmak zorunda kalmışlardır. Ancak Rus esaretinde yaşamaktansa kutsal topraklar addettikleri Osmanlı İmparatorluğuna göç etmeyi tercih eden atalarımız 1859 yılından itibaren akın,akın göç etmeye başlamış ve yazın Kahramanmaraş ili Göksun ilçesinin 5 Km kuzeyinde yer alan Deve Mağarasında konaklamışlar , kışın ise Andırın üzerinden Adana Çukurova Ovası göç etmişler ve şekilde 5 yıl göçebe hayatı yaşamışlarıdır.

Kafkasya’da yüksek dağların eteğinde bulunan yaylalarda yaşamaya alışmış olan bu insanlar ; aşırı sıcak ve sivrisineği ile ün salmış Çukurovasında yaşamaktansa anavatanlarındaki yaşam tarzlarına uygun olan Göksun ovalarında yaşayıp yerleşmeyi tercih etmişlerdir .O zamanlardaki isimleriyle Tetir, Kırcainek ve Hevlekli dağlarının ortasında yer alan tepenin eteklerinden arazi satın almışlar ve1862 yılında yerleşik hayata geçmek amacıyla ilk evin temelinin atmışlardır.Yerleşim yeri olarak seçilen tepenin yukarıda bahsedilen dağların arasında yer almasından dolayı Ortatepe denilmesi nedeniyle aynı isim köyede verilmiştir.Kuralan köyün ismi o tarihten itibaren Ortatepe olmuştur.Müslüman müslümanın kardeşidir pirensibiyle atalarımıza kucak açan Anadolu insanlarının yardım ve destekleriyle bu toprakları yurt edinmişlerdir.Ortatepe köyü işte bu yiğit insanların kurduğu ve halen torunlarının yerleşik halde yaşadığı şirin bir köydür.
 
ORTATEPE KÖYÜ ANA DİLİ  
  Ortatepe Köylülerinin ana dili şu anda Dağıstan’da konuşulmakta olan Avar Dili’dir.Anadillerinde kendilerini Maarulav (Dağlı) olarak adlandıran Ortatepeliler Kafkasyanın yerli halklarından olan Avarlardandır.Köyde sürekli ikamet edenlerin tamamı Avar kökenlidir. Değişik amaçla köye gelenlerin geçici meskenlerde yaşadıkları ve işlerinin bitiminde köyden ayrıldıkları görülür.Köyde hala anadil olan Avarca konuşulmakta olup, yeni nesilde azalan oranda anadillerini kullanma eğilimi görülmektedir.Bu şekilde devam etmesi halinde yakın tarihte Avarca’nın unutulması kaçınılmaz görülmektedir. İLK KÖYÜ KURANLAR Köyü ilk kuranlar 16 kişi idiler.bunların bilinen önde gelenleri ise1859 yılında başlayan göçle birlikte Göksun ovasına gelen Abdulkerim, Davut, Ali, Hacımehmet, Ramazan, İsmail, Mehmet ve Şamsu aileleridir.Bir kaç ailede 93 harbinden sonra gelmişlerdir.  
ORTATEPE KÖYÜ EKONOMİK DURUMU  
  1980 yılına kadar tarım ve hayvancılıkta önemli bir yere sahip olan Ortatepe Köyü ,son zamanlarda gençlerin eğitim ve kendi işlerini kurmak amacıyla köyden ayrılmaları ve bir daha geri dönmemeleri nedeniyle köyde tarım hayvancılık eski cazibesini kaybetmiştir.Ancak köyde yerleşik olarak hayatlarını sürdürenler küçük çaplı olsa da tarla bitkileri ve hayvancılık üzerine çalışmalarını sürdürmektedirler.Köyün ekonomik olarak gelişmesi için alışılagelmiş tarla bitkileri ekimi yerine meyvacılık ve sebzeciliğe yönelmesi ve klasik hayvancılık yerine modern besi ve mandracılığa meyil etmesi arzu edilmekte bu alanda çalışmalar sürdürülmektedir.Bunun yanı sıra tarım ve hayvancılığa dayalı sanayi yatırımlarının yapılması için araştırma ve fizibilite çalışamları yapılmaktadır.  
ORTATEPE KÖYÜNDE ALT YAPI  
  Köyde 1980 yılından itibaren elektrik verilmiş bulunmaktadır. Her iki mahalleye 1965 ve 1970 yıllarında ikişer çeşme yapılmış daha sonra bu çeşmelere gelen suyun yetersiz ve sağlıksız olması nedeniyle 1990 yılında tekrar yeni bir su şebekesi yapılmış olup, her evde son derece sağlıklı ve kaliteli içme suyu bulunmaktadır. 1998 yılında ise her eve sabit telefon hizmeti ve 2006 yılından itibaren hızlı internet hizmeti verilmiştir. Ayrıca köyümüzde 1999 yılından itibaren Telsim, 2000 yılından itibaren Avea ve kısmen olsa da 2001 yılından itibaren Turkcell kapsama alanına girmiş bulunmaktadır.Köyü ilçeye bağlayan yol ise 2002 yılında asfaltlanmış bulunmaktadır.
Gerek ilçeye yakın olması ,gerekse uygun coğrafik ve iklim şarlarının yanı sıra bütün kamu hizmetlerinin eksiksiz olarak verilmiş olması nedeniyle Ortatepe Köyü yaşanmaya değer bir safiye yeri olup ,gün geçtikçe emeklilerimizin ilgi odağı haline gelmektedir.Her yıl düzenlenen Geleneksel Bahar Bayramı, köyün birlik beraberliği ile gelişimine katkı sağladığı görülmektedir.
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
Bu dilden firar eden her söz Yaydan çıkmış ok gibi Kelimeler bazen bir hazine Bazen dermansız bir dert tipi